Lek Escitil w pigułce: na co jest, jakie ma skutki uboczne i czym go zastąpić

Escitil w skrócie: substancja, postać, kategoria wydania

Substancją czynną Escitilu jest escytalopram, a podmiotem odpowiedzialnym w rejestrze URPL jest Egis Pharmaceuticals PLC. Lek występuje w tabletkach powlekanych o mocy 10 mg i 20 mg i ma w rejestrze kategorię wydawania Rp, czyli jest wydawany z przepisu lekarza. Escitilu nie kupisz bez recepty, a tabletki z nielegalnych źródeł bywają podróbkami o nieznanym składzie i dawce.

Escytalopram należy do grupy SSRI, czyli leków, które zwiększają ilość serotoniny między komórkami nerwowymi, blokując jej powrotny wychwyt. Szerzej o całej rodzinie tych leków piszemy na stronie przeglądu grupy SSRI, a o samej substancji, niezależnie od marki, na stronie escytalopram.

Na co lekarze przepisują Escitil

Charakterystyka Escitilu wymienia pięć wskazań, a lekarz wybiera lek na podstawie rozpoznania, nie samej nazwy objawu. To ważne, bo podobnie brzmiące dolegliwości, takie jak niepokój, brak energii czy kłopoty ze snem, bywają objawami różnych zaburzeń, a część z nich wymaga zupełnie innego leczenia. Dlatego Escitil nie jest lekiem „na stres" ani „na gorszy tydzień": to lek przepisywany po rozpoznaniu i prowadzony przez dłuższy czas, z kontrolą skutków.

Wskazania z charakterystyki to:

• leczenie epizodów dużej depresji,
• zaburzenie lękowe z napadami paniki, z agorafobią lub bez niej,
• społeczne zaburzenie lękowe, czyli fobia społeczna,
• uogólnione zaburzenie lękowe,
• zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne.

Kiedy poczujesz poprawę, a kiedy pierwsze skutki uboczne

Poprawa nie przychodzi od razu. Według charakterystyki działanie przeciwdepresyjne uzyskuje się zazwyczaj po 2-4 tygodniach stosowania leku. Skutki uboczne bywają szybsze: występują najczęściej w pierwszym lub drugim tygodniu, a ich nasilenie i częstość z czasem maleją. Ta rozbieżność czasowa tłumaczy, dlaczego początek leczenia bywa najtrudniejszy i dlaczego warto wtedy trzymać się kontaktu z lekarzem.

U części osób z zaburzeniem lękowym z napadami paniki lęk może się na początku nasilić. Charakterystyka nazywa to lękiem paradoksalnym i podaje, że zwykle ustępuje on w ciągu dwóch tygodni nieprzerwanego leczenia. Po ustąpieniu objawów depresji leczenie należy według charakterystyki kontynuować przez co najmniej 6 miesięcy, żeby utrwalić efekt. Czas leczenia zawsze ustala lekarz.

Jakie skutki uboczne wymienia charakterystyka

Charakterystyka dzieli działania niepożądane według częstości. Do najczęstszych, występujących u więcej niż jednej na dziesięć osób, należą nudności i bóle głowy. Niezbyt często zgłaszane są między innymi bruksizm (zgrzytanie zębami), pobudzenie, krwawienie z nosa i krwawienie z przewodu pokarmowego. Rzadko opisano zespół serotoninowy, a do działań o nieznanej częstości charakterystyka zalicza hiponatremię, akatyzję i wydłużenie odstępu QT. Jeśli któryś objaw cię niepokoi, a zwłaszcza jeśli się nasila zamiast słabnąć, nie czekaj do następnej wizyty, tylko skontaktuj się z lekarzem.

Działania częste, czyli występujące u 1 do 10 osób na 100, to między innymi:

• bezsenność lub senność, zawroty głowy, drżenie i parestezje (mrowienie),
• lęk, niepokój psychoruchowy i nieprawidłowe sny,
• biegunka, zaparcia, wymioty i suchość w ustach,
• zwiększone pocenie się, bóle stawów i bóle mięśni,
• zmniejszenie popędu płciowego; u mężczyzn zaburzenia wytrysku i impotencja, u kobiet brak orgazmu.

Escitil a waga: czy po nim się chudnie

Escitil nie jest lekiem na odchudzanie i charakterystyka nie obiecuje żadnego kierunku zmiany masy ciała. Wśród działań częstych figurują zarówno zmniejszenie i zwiększenie łaknienia, jak i zwiększenie masy ciała, a zmniejszenie masy ciała zaliczono do działań niezbyt częstych. Innymi słowy, u różnych osób waga reaguje w różne strony, a na jej zmianę wpływa też sama choroba, bo depresja i lęk bywają związane z utratą albo wzrostem apetytu.

Alkohol i prowadzenie samochodu

Charakterystyka nie przewiduje interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych escytalopramu z alkoholem. Zaraz potem zaznacza jednak, że tak jak w przypadku innych produktów leczniczych psychotropowych połączenie z alkoholem nie jest zalecane. Alkohol sam bywa zresztą źródłem pogorszenia nastroju i snu, więc przy leczeniu depresji i lęku warto go unikać z własnych powodów.

Escytalopram nie wpływa na sprawność intelektualną i zdolności psychomotoryczne, ale każdy lek psychoaktywny może zaburzać osąd i sprawność. Dlatego charakterystyka zaleca, by ostrzec pacjenta o możliwym wpływie leku na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Pierwsze dni po rozpoczęciu leczenia i po każdej zmianie leku są dobrym momentem na ostrożność za kierownicą.

Czy Escitil to psychotrop i czy uzależnia

Słowo „psychotrop" ma w rozmowie dwa znaczenia. Potocznie oznacza każdy lek działający na psychikę i w tym sensie Escitil jak najbardziej do nich należy. Formalnie, w rozumieniu wykazu substancji psychotropowych, escytalopram na nim nie figuruje, a o recepcie na niego nie decydują dodatkowe zasady, które dotyczą na przykład benzodiazepin.

Uzależnienie od escytalopramu nie jest opisane w charakterystyce Escitilu. Opisane są natomiast objawy odstawienia po przerwaniu leczenia, i to jest coś innego niż głód leku: organizm potrzebuje czasu, żeby przywyknąć do jego braku. Pojawiają się najczęściej w ciągu kilku pierwszych dni po odstawieniu, na ogół ustępują w ciągu około dwóch tygodni, a u niektórych osób trwają 2-3 miesiące lub dłużej. Dlatego Escitilu nie odstawia się nagle, a sposób schodzenia z leku ustala lekarz.

Czego nie łączyć z Escitilem

Escitil jest przeciwwskazany z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO oraz z moklobemidem i linezolidem, bo grozi to zespołem serotoninowym. Jest też przeciwwskazany przy wydłużeniu odstępu QT i razem z innymi lekami, które ten odstęp wydłużają. Charakterystyka hydroksyzyny przeciwwskazuje z kolei jej stosowanie z lekami wydłużającymi QT i wymienia wprost escytalopram oraz cytalopram. Szczegóły opisaliśmy na stronie hydroksyzyna.

Ostrożności wymagają również leki o działaniu serotoninergicznym (tryptany, tramadol i inne opioidy, tryptofan), preparaty ziołowe z dziurawcem oraz leki zwiększające ryzyko krwawień: doustne przeciwzakrzepowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Najprostsza zasada jest taka, że lekarz i farmaceuta powinni znać pełną listę twoich leków, także tych kupowanych bez przepisu.

Ciąża, karmienie piersią i młodsi pacjenci

Escitilu nie należy stosować w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i po dokładnym rozważeniu stosunku ryzyka do korzyści. Charakterystyka opisuje możliwe objawy u noworodka, jeśli matka przyjmowała lek do późnych stadiów ciąży, oraz zwiększone ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka po SSRI w trzecim trymestrze: 5 przypadków na 1000 kobiet w ciąży wobec 1-2 w populacji ogólnej. W ciąży należy unikać nagłego odstawiania leku. Karmienia piersią podczas leczenia się nie zaleca.

Escitil nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. W badaniach zachowania samobójcze i wrogość obserwowano w tej grupie częściej niż przy placebo. Charakterystyka ostrzega też przed ryzykiem u młodych dorosłych: metaanaliza badań wykazała większe niż przy placebo ryzyko zachowań samobójczych u osób poniżej 25. roku życia, a ścisła obserwacja jest szczególnie ważna na początku leczenia i po każdej zmianie dawki. Jeśli ty albo ktoś bliski zauważy takie myśli lub nasilenie niepokoju, skontaktuj się z lekarzem od razu, a w bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.

Zamienniki Escitilu i kwestia ceny

Zamiennikiem w potocznym znaczeniu jest preparat z tą samą substancją czynną. W obrocie jest ich ponad dwadzieścia, w rejestrze URPL znajdziesz między innymi Elicea, Mozarin, Depralin, Aciprex, Pralex, Lexapro i preparaty zapisane nazwą substancji z nazwą producenta. Różnią się mocami i postaciami: część występuje także jako tabletki rozpadające się w jamie ustnej albo krople doustne. To, czy w aptece wydadzą ci inny preparat zamiast Escitilu, zależy od zapisu na recepcie i od ustaleń z lekarzem. O zmianie marki powiedz lekarzowi, bo przy leczeniu, które jest już ustabilizowane, warto wiedzieć, co dokładnie bierzesz.

Ceny i poziom odpłatności zmieniają się, dlatego nie podajemy ich w tekście. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia o wykazie leków refundowanych albo w aptece.

Recepta na Escitil: co zabrać i gdzie podać kod

Nasza usługa dotyczy kontynuacji leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. Rozpoznanie i dobór pierwszego leku to zadanie psychiatry na wizycie. Nie ma tu rozmowy wideo ani telefonicznej: wypełniasz formularz z wywiadem, wniosek ocenia lekarz, a pytania uzupełniające zadaje na czacie. Lekarz może odmówić wystawienia recepty, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi. Całość opisujemy na stronie e-recepta psychiatryczna, a przebieg kontaktu w artykule kontakt z lekarzem przy zgłoszeniu.

Kod e-recepty, jeśli lekarz ją wystawi, podajesz w aptece razem z numerem PESEL. Termin realizacji e-recepty nie może przekroczyć 365 dni; odrębne terminy dotyczą antybiotyków (7 dni) oraz środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni), a Escitil do tych wyjątków nie należy. Jak dołączyć dokumentację, wyjaśniamy w artykule załączniki do zgłoszenia.

• Nazwa leku i moc, tak jak są na opakowaniu lub w dotychczasowej recepcie.
• Data rozpoczęcia leczenia i informacja, kto je prowadził.
• Dokument potwierdzający leczenie: karta wizyty, wypis, zaświadczenie lub poprzednie recepty.
• Lista wszystkich innych leków i preparatów ziołowych, które przyjmujesz.
• Informacja o ciąży, jej planowaniu albo karmieniu piersią.

Źródła

• Charakterystyka Produktu Leczniczego Escitil (URPL)
• Ulotka dla pacjenta Escitil (URPL)